बाक्सा, ७ अगस्ट २०२६: शिक्षा, साहित्य, नेपाली भाषा तथा सामाजिक क्षेत्रमा आफ्नो जीवनको लामो समय समर्पित गर्नुभएका प्रखर शिक्षाविद्, साहित्यकार, कवि, लेखक तथा समाजसेवी सोम पराजुलीको ५ अगस्ट २०२६ मा निधन भएको छ। १ मार्च १९५८ मा मेघालयमा जन्मनुभएका पराजुलीले ६८ वर्षको उमेरमा देहत्याग गर्नुभएको हो। उहाँको निधनले बाक्सा जिल्लासहित नेपाली भाषा, साहित्य, शिक्षा तथा सामाजिक क्षेत्रमा ठूलो रिक्तता सिर्जना गरेको छ।

मेघालयमा जन्मिए पनि बाक्सालाई आफ्नो कर्मभूमि बनाउनुभएका पराजुलीले आफ्नो जीवनको अधिकांश समय भुटानखुटी तथा आसपासको क्षेत्रमा बिताउनुभएको थियो। शिक्षा र साहित्यलाई समाज निर्माणका महत्वपूर्ण आधारका रूपमा लिनुहुने उहाँ सरल स्वभाव, स्पष्ट विचार तथा सामाजिक जिम्मेवारीप्रतिको प्रतिबद्धताका कारण स्थानीय समाजमा सम्मानित व्यक्तित्वका रूपमा परिचित हुनुहुन्थ्यो।

शिक्षण क्षेत्रमा उहाँको योगदान विशेष उल्लेखनीय रहेको थियो। श्रीपञ्चमी एम.ई. स्कुलका संस्थापक प्रधान शिक्षकका रूपमा लामो समय शैक्षिक सेवामा सक्रिय रहनुभएका उहाँले विद्यार्थीको व्यक्तित्व विकास, अनुशासन, नैतिक शिक्षा तथा सामाजिक चेतनाको विकासमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नुभएको थियो। उहाँबाट शिक्षा प्राप्त गरेका धेरै विद्यार्थीले उहाँलाई आफ्नो जीवनको मार्गदर्शकका रूपमा स्मरण गरेका छन्।

नेपाली भाषा र साहित्यप्रतिको गहिरो समर्पणका कारण पनि उहाँ विशेष रूपमा परिचित हुनुहुन्थ्यो। नेपाली भाषा आन्दोलनका अग्रणी अभियन्ताका रूपमा उहाँले नेपाली भाषा, साहित्य र संस्कृतिको संरक्षण तथा संवर्द्धनका लागि निरन्तर योगदान पुर्‍याउनुभएको थियो। साथै, अखिल असम गोर्खा छात्र संघ (आग्सु) को अविभक्त नलबारी जिल्ला समितिका पूर्व पदाधिकारी तथा ‘खुकुरी’ पत्रिकाका प्रथम मुख्य सम्पादकका रूपमा समेत उहाँले महत्वपूर्ण जिम्मेवारी निर्वाह गर्नुभएको थियो।

साहित्यिक तथा सामाजिक क्षेत्रमा उहाँ बाक्सा जिल्ला नेपाली साहित्य सभाका पूर्व सभापति, हिमाली साहित्य समितिका पूर्व सभापति, असम नेपाली साहित्य सभाका पूर्व उपसभापति, भारतीय नेपाली बौद्धिक परिषद्का सदस्य तथा अखिल भारतीय नेपाली भाषा समितिका केन्द्रीय सदस्यका रूपमा सक्रिय रहनुभएको थियो। यसका अतिरिक्त असम साहित्य सभाका आजीवन सदस्य, बाक्सा जिल्ला मध्य अंग्रेजी शिक्षक संघका पूर्व सभापति, असम गोर्खा सम्मेलनको निकाशी अधिवेशनका कार्यकारी सभापति तथा बोडोल्यान्ड गोर्खा ज्येष्ठ नागरिक मञ्चका सदस्यका रूपमा समेत उहाँले योगदान पुर्‍याउनुभएको थियो।

नेपाली, असमिया, अंग्रेजी र हिन्दी गरी चार भाषामा राम्रो दखल राख्नुहुने पराजुली प्रतिभाशाली कवि, लेखक तथा साहित्यप्रेमी व्यक्तित्व पनि हुनुहुन्थ्यो। उहाँका सिर्जना र साहित्यिक गतिविधिमा समाज, भाषा, संस्कृति तथा मानवीय मूल्यका विषयहरू प्रमुख रूपमा अभिव्यक्त हुने गरेका थिए।

५ अगस्टमा उहाँको निधनपछि पार्थिव शरीरलाई श्रीपञ्चमी एम.ई. स्कुल परिसरमा ल्याइएको थियो। आफूले जीवनको महत्वपूर्ण समय शिक्षण सेवामा बिताएको विद्यालयमै उहाँप्रति अन्तिम श्रद्धाञ्जली अर्पण गरिनु भावुक क्षण बनेको थियो। शिक्षक–शिक्षिका, विद्यार्थी, पूर्व विद्यार्थी, सहकर्मी, विभिन्न संघ–संस्थाका प्रतिनिधि, स्थानीयवासी तथा शुभचिन्तकहरूले उहाँप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गरेका थिए।

सोम पराजुलीको निधनले शिक्षा, साहित्य, भाषा तथा सामाजिक क्षेत्रमा अपूरणीय क्षति पुगेको छ। उहाँले शिक्षा, नेपाली भाषा, साहित्य, संस्कृति तथा समाजसेवामा पुर्‍याउनुभएको योगदान भावी पुस्ताका लागि प्रेरणाको स्रोत बनिरहनेछ।

स्वर्गीय सोम पराजुलीका पछाडि पत्नी प्रेमलता पराजुली, दुई पुत्र, दुई बुहारी, दुई छोरी, ज्वाइँ, नाति–नातिनी तथा अन्य आफन्तजन रहेका छन्। शोकसन्तप्त परिवारप्रति विभिन्न संघ–संस्था, शुभचिन्तक तथा स्थानीय समुदायले हार्दिक समवेदना प्रकट गरेका छन्।

स्वर्गीय सोम पराजुलीप्रति हार्दिक श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै दिवंगत आत्माको चिरशान्तिको कामना तथा शोकसन्तप्त परिवारजनमा गहिरो समवेदना व्यक्त गरिएको छ।

प्रतिवेदक : श्रीमान पवन सोनारी, सूचना एवं प्रविधि सचिव, बाक्सा जिल्ला समिति, आग्सु